Taal onderwijs en ontwikkeling
Taal onderwijs en ontwikkeling
Een intake vóór een taaltraining maakt duidelijk wat een medewerker al kan, welke taal nodig is in het werk en waar de belangrijkste leerdoelen liggen. Daardoor kan de training vanaf het begin beter aansluiten op de deelnemer en de dagelijkse praktijk.
Tijdens een intake wordt niet alleen naar het algemene taalniveau gekeken. Ook de functie, werkzaamheden, lastige communicatiesituaties en verwachtingen van de organisatie komen aan bod.
De intake vormt daarmee de verbinding tussen de taalvaardigheid van de medewerker en wat diegene op de werkvloer nodig heeft.
Een intake is een gesprek dat plaatsvindt voordat een taaltraject begint. De taaltrainer of taaladviseur verzamelt informatie over de deelnemer, de functie en het doel van de training.
Vaak wordt de intake gecombineerd met een niveaubepaling. Deze onderdelen vullen elkaar aan, maar hebben niet precies hetzelfde doel.
Een niveaubepaling laat vooral zien wat iemand op dat moment kan op het gebied van spreken, luisteren, lezen en schrijven. De intake helpt om die uitkomst te plaatsen binnen de werksituatie.
Zo kan iemand bijvoorbeeld redelijk Nederlands spreken, maar toch moeite hebben met een werkoverleg, een schriftelijke overdracht of het begrijpen van veiligheidsinstructies.
Medewerkers met hetzelfde taalniveau hebben niet automatisch dezelfde leerbehoefte. De één heeft vooral moeite met spreken, terwijl een ander juist duidelijker wil leren schrijven.
Ook de functie maakt verschil. Een productiemedewerker gebruikt taal op een andere manier dan een teamleider, administratief medewerker of medewerker met klantcontact.
Een intake helpt om vooraf vast te stellen:
Hierdoor hoeft de docent niet pas tijdens de eerste lessen uit te zoeken wat een deelnemer nodig heeft.
De precieze inhoud van een intake hangt af van het taaltraject. Toch komen meestal een aantal vaste onderwerpen terug.
De taaltrainer kijkt eerst naar het werk van de medewerker. Welke taken voert de deelnemer uit? Met wie wordt er gecommuniceerd? En op welke momenten is taal nodig?
Het kan bijvoorbeeld gaan om:
Door deze situaties concreet te maken, wordt duidelijk welke taal in de training moet terugkomen.
Vervolgens wordt besproken hoe de medewerker de taal nu gebruikt. Spreekt de deelnemer dagelijks Nederlands, Engels of Duits? Wordt de taal vooral gehoord, gelezen of zelf gebruikt?
Ook kan worden gevraagd welke situaties goed gaan en wanneer de medewerker onzeker wordt of hulp nodig heeft.
Dat geeft meer informatie dan alleen de uitkomst van een algemene taaltoets.
De medewerker heeft vaak zelf een duidelijk beeld van wat lastig is. Iemand wil bijvoorbeeld makkelijker vragen stellen, beter deelnemen aan overleg of minder tijd nodig hebben voor het schrijven van een e-mail.
Deze persoonlijke leerdoelen zijn belangrijk voor de motivatie en de inhoud van de lessen.
Een leerdoel als ‘beter Nederlands spreken’ is nog breed. Tijdens de intake kan dit worden vertaald naar een concreter doel, zoals zelfstandig een storing melden of een werkopdracht samenvatten.
Ook de werkgever kan doelen hebben voor het taaltraject. Denk aan betere samenwerking, duidelijkere communicatie, zelfstandiger werken of het beter begrijpen van veiligheidsinformatie.
De doelen van de organisatie en de medewerker hoeven niet precies hetzelfde te zijn. Tijdens de intake wordt gekeken hoe deze doelen met elkaar verbonden kunnen worden.
Daarbij blijft het belangrijk dat de training aansluit op wat de deelnemer daadwerkelijk nodig heeft en kan oefenen.
Een intake en een niveaubepaling worden vaak samen uitgevoerd, maar beantwoorden verschillende vragen.
De niveaubepaling geeft antwoord op de vraag: wat kan de medewerker nu met de taal?
De intake geeft vooral antwoord op de vraag: welke taal heeft deze medewerker nodig en in welke situaties?
Voor een passende training zijn beide vragen belangrijk. Alleen een taalniveau zegt namelijk nog niet welke inhoud in de lessen nodig is.
In de blog over het bepalen van het taalniveau van medewerkers lees je uitgebreider hoe verschillende taalvaardigheden kunnen worden beoordeeld.
Een online toets kan een eerste indruk geven van woordenschat, grammatica, lezen of luisteren. De uitkomst laat echter niet altijd zien hoe iemand tijdens het werk communiceert.
Een medewerker kan bijvoorbeeld goed scoren op meerkeuzevragen, maar moeite hebben om mondeling uitleg te geven. Andersom kan iemand zich goed redden in gesprekken, maar problemen hebben met schriftelijke instructies.
Ook geeft een online toets meestal weinig informatie over de functie, de werkprocessen en de situaties waarin taalproblemen ontstaan.
Daarom wordt een toets bij voorkeur aangevuld met een gesprek en, waar nodig, praktische opdrachten.
Na de intake kunnen brede opleidingswensen worden omgezet in concrete leerdoelen. Dit maakt het makkelijker om de lessen gericht op te bouwen en de voortgang te volgen.
Een leerdoel beschrijft bij voorkeur wat een medewerker na de training zelfstandiger moet kunnen doen.
Voorbeelden zijn:
Met zulke doelen wordt de training praktischer dan wanneer alleen aan algemene grammatica of woordenschat wordt gewerkt.
Bij een groepstaaltraining is een passende indeling belangrijk. Deelnemers hoeven niet op ieder onderdeel exact hetzelfde niveau te hebben, maar de verschillen mogen het gezamenlijke leerproces niet in de weg staan.
Tijdens de intake wordt daarom niet alleen gekeken naar het algemene niveau. Ook leerdoelen, functie, taalvaardigheden en tempo kunnen een rol spelen.
Medewerkers met vergelijkbare werkzaamheden kunnen vaak goed samen oefenen. Zij herkennen dezelfde praktijksituaties en gebruiken mogelijk dezelfde documenten of vaktermen.
Bij grote verschillen in niveau of leerbehoefte kan een andere indeling of een individuele training beter passen.
Een werkgever kan de intake ondersteunen door vooraf informatie te verzamelen over de doelgroep en de werksituatie.
Relevante informatie kan zijn:
Het is niet nodig om als werkgever zelf vooraf een taalniveau toe te kennen. De intake en niveaubepaling zijn juist bedoeld om dit zorgvuldig in kaart te brengen.
Documenten en voorbeelden uit het werk geven snel inzicht in de taal die medewerkers nodig hebben.
Denk aan werkinstructies, formulieren, werkbonnen, klantmails, rapportages, veiligheidsafspraken of berichten uit een intern systeem.
De taaltrainer kan bekijken welke woorden, zinnen en vaardigheden daarin terugkomen. Ook wordt duidelijk of het materiaal past bij het huidige niveau van de deelnemers.
Na de intake kunnen geschikte voorbeelden worden verwerkt in de lessen. Daardoor oefenen medewerkers met taal die zij herkennen en direct kunnen gebruiken.
Meer hierover lees je in de blog over lesmateriaal op basis van eigen werkdocumenten.
Bij voorkeur wordt iedere deelnemer afzonderlijk bekeken. Binnen één team kunnen grote verschillen bestaan in taalniveau, opleiding, werkervaring en leerdoelen.
Een groepsgesprek met alleen de werkgever geeft daarom meestal niet genoeg informatie om iedere medewerker goed in te delen.
Een individuele intake hoeft niet altijd lang te duren. De duur hangt af van het traject en de informatie die nodig is.
Het belangrijkste is dat iedere deelnemer de ruimte krijgt om te laten zien wat al goed gaat en waar ondersteuning nodig is.
Na de intake en niveaubepaling worden de uitkomsten gebruikt om het taaltraject verder in te richten.
Afhankelijk van de situatie wordt bepaald:
De intake is dus geen losse administratieve stap. De uitkomsten hebben invloed op de volledige opbouw van het traject.
Bij een incompany taaltraining helpt de intake om medewerkers passend in te delen en de inhoud te koppelen aan de organisatie.
Bij een individuele training ligt de nadruk meer op de persoonlijke leerdoelen, functie en planning van één medewerker.
Ook bij een online privé taaltraining blijft een intake nodig. De lesvorm verandert, maar het startniveau en de praktijksituatie moeten nog steeds vooraf duidelijk zijn.
Dat hangt af van het traject en de onderdelen die beoordeeld moeten worden. Een korte intake kan voldoende zijn voor een eerste beeld. Bij uitgebreidere leerdoelen of meerdere taalvaardigheden kan meer tijd nodig zijn.
Een uitgebreide voorbereiding is meestal niet nodig. Het helpt wel wanneer de medewerker kan vertellen welke werkzaamheden en communicatiesituaties lastig zijn. Relevante werkdocumenten kunnen aanvullende informatie geven.
Nee. Een intake is bedoeld om een passende start te bepalen, niet om iemand te laten slagen of zakken. De uitkomst wordt gebruikt om de training goed aan te laten sluiten.
Ja, een intake kan vaak online worden uitgevoerd. Mondelinge communicatie en verschillende taalvaardigheden kunnen ook op afstand worden besproken of beoordeeld.
Ja. Wanneer deelnemers sterk verschillen in niveau of leerdoel, kan een andere groepsindeling of een individuele training beter passen. Dit wordt op basis van de uitkomsten besproken.
Een intake maakt duidelijk wie de deelnemer is, welke taalvaardigheid al aanwezig is en welke communicatie nodig is voor het werk.
Door de intake te combineren met een niveaubepaling ontstaan concrete leerdoelen, een passende groepsindeling en lesinhoud die aansluit op de praktijk.
Op de pagina over de kwaliteit en werkwijze van Taalon lees je hoe intake, niveaubepaling, leerplan en voortgang onderdeel zijn van een taaltraject.